ĐOÀN KẾT - TRÁCH NHIỆM - SÁNG TẠO

A- A A+ | Chia sẻ bài viết lên facebook Chia sẻ bài viết lên twitter Chia sẻ bài viết lên google+

Tổ chức sinh hoạt chuyên môn dựa trên phân tích hoạt động học của học sinh

Tổ chức sinh hoạt chuyên môn dựa trên phân tích hoạt động học của học sinh

Sinh hoạt chuyên môn (SHCM) là hoạt động thường xuyên trong mỗi trường học. Có nhiều hình thức SHCM, song dự giờ học tập đồng nghiệp là hình thức được áp dụng thường xuyên và mang lại hiệu quả thiết thực giúp giáo viên (GV), nhất là những GV mới ra trường nâng cao năng lực chuyên môn.

Tuy nhiên, để GV có đủ năng lực chủ động lựa chọn nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức dạy học phù hợp đối tượng học sinh (HS) cụ thể của lớp mình, trường mình, thì với cách dự giờ và nhận xét như hiện nay, khó có thể thực hiện được. Bởi lẽ giờ dạy minh họa dự giờ thường là một “kịch bản” được chuẩn bị chu đáo, do đó những gì quan sát được không giúp tháo gỡ những khó khăn của GV khác và họ khó có thể áp dụng vào thực tế dạy học của mình, hoặc áp dụng một cách máy móc; do chỉ tập trung quan sát và nhận xét GV nên những ý kiến nhận xét, thường chung chung, thiếu tính thuyết phục, áp đặt theo chủ quan của người dự.

Vậy, vấn đề đặt ra là phải đổi mới SHCM. Nhưng đổi mới như thế nào? Trong trường học có rất nhiều hoạt động, song mục tiêu cuối cùng cũng chỉ muốn nâng cao chất lượng giáo dục. Chất lượng giáo dục là gì? Có nhiều khái niệm, nhưng khái niệm “chất lượng giáo dục là mức độ đáp ứng mục tiêu giáo dục” khá tường minh và tổng quát. Theo đó thì chất lượng một giờ học là mức độ đáp ứng mục tiêu của giờ học đó. Như vậy, để đánh giá chất lượng giáo dục của một trường, chúng ta phải dựa trên kết quả học tập và rèn luyện của HS, chứ không phải là kết quả xếp loại giờ dạy của GV; đánh giá chất lượng của một giờ dạy phải đánh giá HS học được gì, làm được gì, chứ không phải đánh giá GV dạy có đủ bước không, đảm bảo thời gian không…

Mặt khác, theo chương trình giáo dục hiện hành thì HS được coi là trung tâm của quá trình dạy và học, tức là mỗi HS đều phải là một nhân vật chính trong trường - cho dù trình độ, hoàn cảnh của em đó như thế nào. Song, trên thực tế thì nhiều HS bị bỏ rơi và bị GV đánh giá thấp. Để thực hiện được quan điểm giáo dục lấy HS làm trung tâm thì GV phải biết chấp nhận mọi HS để có cách dạy phù hợp. Mà muốn làm được việc này thì biện pháp hữu hiệu nhất là theo dõi, phân tích quá trình học tập và kết quả học tập của các em.

Như vậy, để buổi SHCM đảm bảo tính khoa học, nhẹ nhàng, hiệu quả thì GV cần phải chuyển từ việc đánh giá, phân tích hoạt động dạy của thầy sang phân tích hoạt động học của trò để trao đổi với đồng nghiệp và tự điều chỉnh phương pháp dạy học của mình. Hình thức sinh hoạt này được gọi là “sinh hoạt chuyên môn dựa trên phân tích hoạt động học của HS”.

SHCM dựa trên phân tích hoạt động học của HS là hoạt động cùng nhau học tập từ thực tế việc học của HS. Ở đó, GV cùng nhau thiết kế giáo án, cùng dự giờ, quan sát, suy ngẫm và chia sẻ về bài học (tập trung chủ yếu vào việc học của HS). SHCM dựa trên phân tích hoạt động học của HS, không tập trung vào quan sát việc giảng dạy của GV để đánh giá giờ học, xếp loại GV mà khuyến khích GV tìm ra nguyên nhân vì sao HS học, không học; hứng thú, chưa hứng thú… Từ đó giúp GV chủ động điều chỉnh nội dung, tìm phương pháp dạy học linh hoạt, phù hợp với đối tượng HS của lớp mình, tạo cơ hội cho mọi HS tham gia vào quá trình học tập. Cách làm này sẽ tạo cơ hội cho tất cả GV nâng cao năng lực chuyên môn, kỹ năng sư phạm và phát huy khả năng sáng tạo trong việc áp dụng các phương pháp dạy học thông qua việc trao đổi, thảo luận, chia sẻ sau khi dự giờ. Đồng thời, góp phần làm thay đổi văn hóa ứng xử trong nhà trường.

SHCM dựa trên phân tích hoạt động học của HS được chia làm 4 bước.

Bước 1 là xây dựng kế hoạch và chuẩn bị: Tổ trưởng chuyên môn chọn những nội dung mà GV gặp khó khăn, vướng mắc cần được chia sẻ, hỗ trợ trong hoạt động dạy học để xây dựng kế hoạch cụ thể; phân công GV soạn giáo án của bài học nghiên cứu, trao đổi với các thành viên trong tổ để hoàn thiện (nên cho GV tự đăng ký). Giáo án cần thể hiện sự linh hoạt, sáng tạo, không phụ thuộc quá nhiều vào nội dung trong sách giáo khoa, sách giáo viên mà có thể lựa chọn các ngữ liệu gần gũi với các em để đạt mục tiêu bài học.

Bước 2 là tổ chức dạy minh họa, dự giờ và suy ngẫm: GV được phân công sẽ dạy minh họa, các GV còn lại trong tổ tiến hành dự giờ. Trong quá trình dự giờ cần lưu ý: Có thể chọn vị trí phù hợp nhất để quan sát, có thể quay phim, chụp hình nhưng không làm ảnh hưởng đến việc học tập của HS và GV; cần tập trung quan sát việc học của HS, cách phản ứng của HS trong giờ học, cách làm việc nhóm, những khó khăn, vướng mắc, thái độ, tình cảm của HS…; cần quan sát, lắng nghe, ghi chép tỉ mỉ từng hoạt động để từ đó suy nghĩ, phân tích, tìm nguyên nhân và đưa ra các giải pháp tích cực hơn (ví dụ: Vì sao hoạt động này HS rất hào hứng, hoạt động kia lại không? Vì sao nhiều HS không trả lời được câu hỏi?...); cần từ bỏ thói quen đánh giá GV, cần hiểu và thông cảm với khó khăn của người dạy, đặt mình vào vị trí của người dạy để phát hiện những khó khăn trong việc học của HS và tìm cách giải quyết.

Bước 3 là thảo luận chung: Đây là công việc có ý nghĩa quan trọng trong buổi SHCM, là yếu tố quyết định chất lượng và hiệu quả của SHCM. Việc thảo luận được thực hiện theo tiến trình: Trước hết, người chủ trì nêu mục đích, yêu cầu thảo luận; GV dạy minh họa nêu những ý tưởng thay đổi về nội dung, phương pháp và cảm nhận của mình (hài lòng, chưa hài lòng…); GV dự giờ chia sẻ ý kiến về giờ học (ví dụ: Tại sao HS A có biểu hiện khó khăn trong giờ học, nguyên nhân của những khó khăn? Bài học có gì mới, sáng tạo so với sách giáo khoa, sách giáo viên? HS được quan tâm, hỗ trợ như thế nào?...); sau cùng, người chủ trì có thể tổng kết những vấn đề nổi bật qua thảo luận và gợi ý các vấn đề cần suy ngẫm để hoạt động học của HS được tốt hơn. Người tham dự tự suy ngẫm và lựa chọn biện pháp áp dụng cho các giờ dạy của mình.

Bước 4 là áp dụng vào thực tiễn dạy học: Dựa trên kết quả thảo luận và những điều đã quan sát, học tập được qua dự giờ đồng nghiệp, mỗi GV tự điều chỉnh, đổi mới hình thức, phương pháp dạy học cho phù hợp với đối tượng HS của lớp mình.

                                                                                                                                                       (Tài liệu tham khảo, nguồn internet)


Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Tin liên quan